سۇلتان ماردان ۇلى، 1968-جىلى 3-ءساۋىردە مالشى وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1986-جىلدان 1989-جىلعا دەيىن سانجى وبىلىستىق ورتا دارەجەلى پەداگوگيكا مەكتەبىنەن ءبىلىم الىپ، ميچۋان اۋدانى تەرەكتى قازاق ۇلتتىق اۋىلى ءۇشبۇزاۋ باستاۋىش مەكتەبىنەن ۇستازدىق ساپارىن باستاعان. 1992-جىلى 9-ايدان 1994-جىلى 7-ايعا دەيىن شيىنجياڭ  ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاق ءتىل -ادەبيەتى كاسىبىنەن ارناۋلى كۋرس بويىنشا ءبىلىم تولىقتىرعان. 1995- جىلى 2 - ناۋرىز دا ۇيىمنىڭ ۇيعارۋىمەن مەكتەپ باسقارۋ اكىمشىلىك قىزمەت ورىن بويىنشا تاربيەلەۋ كۋرسىنەن وقىپ كەلىپ، مەكتەپتىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت ىستەيدى. 1996 - جىلى اقپاندا مەكتەپ مەڭگەرۋشىسى بولعاننان كەيىن، مەكتەپ شارت-جاعدايىن جاقسارتۋ جاقتارىندا ىزدەنىستەر جاساپ، مالشى-ديقان بالالارىنىڭ الاڭسىز ءبىلىم الۋىنا كەمەلدى ورتا جاراتۋ ءۇشىن قىستاق كادىرلارى مەن اۋىل، اۋدان باسشى كادىرلارىمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ، اۋدانعا تىكە قاراستى ورتا - باستاۋىش مەكتەپتەرمەن مەكەمە ورىندارمەن دوستىق قارىم -قاتىناس ورناتىپ كوپ رەت بايلانىس جاساپ، اۋداندىق حالىق ۇكىمەتى مەن وقۋ-اعارتۋ مەكەمەسىنە ءوتىنىش جازىپ قارجى توپتاپ، تاۋلى قىستاقتاعى شاعىن مەكتەپتى شىت -جاڭا تۇسكە بولەپ قۇرىپ شىققان. اۋداندىق، اۋىلدىق پارتكومعا ءوتىنىش جازىپ 1998-جىلى قاڭتاردا مەكتەپ پارتيا ياچەيكاسىن قۇرۋعا نەگىز قالادى.  ول باسقارعان ءۇشبۇزاۋ ءتۇيىندى باستاۋىش مەكتەپ ءارجىلى اۋىل، اۋدان  جاعىنان «ۇزدىك كوللەكتيۆ»، «قوس نىسانالى جاۋاپكەرشىلىك قىزمەتىندەگى وزات مەكتەپ»، بولىپ باعالانىپ، قالا جانە وبلىس جاعىنان «جاستۇلەك ۇلگىلى مەكتەپ»، پارتيا قۇرىلىسى قىزمەتىندە «ۇزدىك نەگىزگى ساتى پارتيا ياچەيكاسى»، رۋحاني وركەنيەت قۇرىلىسىندا قالا جانە وبىلىس دارەجەلى «مادەنيەتتى مەكتەپ» بولىپ سيلانعان. 
سۇلتان وقۋ -اعارتۋ  ءتالىم - تاربيە جانە مەكتەپ باسقارۋ قىزمەتىنەن كورنەكتى ناتيجە جاراتىپ، «ۇزدىك وقىتۋ شەبەرى»، «ۇزدىك وقىتۋشى»، «وزات قىزمەتكەر»،«ۇزدىك پارتيا مۇشەسى»، «ۇزدىك ياچەيكا سەكراتارى»، «ون ۇزدىك مەكتەپ مەڭگەرۋشىسىنىڭ ءبىرى »، «ۇزدىك قىزىل گالىستوكتى مەكتەپ باستىعى»، «مەكتەپ باسقارۋداعى ۇزدىك جەكە »، «پارتيا قۇرىلىسى رۋحاني قىزمەتىندەگى ۇزدىك جەكە»، «ۇشكە ۋاكىلدىك ەتۋ قىزمەتىندەگى ۇزدىك جەكە» بولىپ تالاي رەت ماداقتالىپ داڭىق تورىنەن ورىن العان. ءسۇيتىپ ءورىس اشا العا ىلگەرلەپ،ىزدەنىستەر جاساپ حالىقتىڭ القاۋىنا يە بولدى،2001 -جىلى جەلتوقساندا «تاۋ اراسىنداعى قازاق بالالارى» اتتى ارناۋلى حابار شيىنجياڭ تەلەۆيزياسى ارقىلى «اۋىل - قىستاقتاردا» دەگەن پىروگىراممادا حانزۋ، ۇيعۇر تىلىندەرىندە قالىڭ قاۋىممەن بەت كورىسىپ، سوكەڭنىڭ ءىزگى ىستەرىن تانىستىردى. ميچۋان اۋدانى تەلەۆيزيا ىستانسياسى ارناۋلى تىلشىلىك سۇقباتتا بولدى، جانە « تاۋ ىشىندەگى مالشى پەرەزەنتتەرى» اتتى ارناۋلى تاقىرىپتاعى شاعىن فيلىم قۇراستىرىپ جاريالادى. « شيىنجياڭ وقۋ -اعارتۋى» جۋرنالى 2002-جىلى 4-سانىندا ونىڭ سۋرەتىن مۇقابادا  باسىپ ەڭبەكتەرىن تانىستىردى.2003 - جىلدان 2005- جىلعا دەيىن تەلەۆيزيا مەكەمەسى ۇدايى ءىز قۋالاي تىلشىلىك ىستەپ « اقتابان مەكتەپ مەڭگەرۋشىسى (跑腿的校长)» اتتى جەلىلەس حابار جاساپ اۋىل اياسىندا تانىستىردى.
سۇلتان ماردان ۇلى  قاجىرلى ەڭبەكتەنۋ مەن قۇلشىنىستار ارقىلى وقۋ-وقىتۋ قىزمەتىندە «ۇزدىكتەردى سالىستىرىپ باعالاۋ، ۇزدىكتەردى ماراپاتتاپ سيلاۋ بەلگىلەمەلەرىن»، «كلاس جەتەكشىلەرىنىڭ قىزمەتىن باعالاۋ ەرەجەلەرى»، مەكتەپ باسقارۋ تۇزىمدەرى»، «وقىتۋشىلاردى اي سايىن باعالاۋ ولشەمدەرى» قاتارلى ەرەجە تۇزىمدەردى عىلىمي كەمەلدەندىرىپ، اۋىل كولەمىندەگى ورتا -باستاۋىش مەكتەپتەر اراسىندا ۇلگىلى رول ويناپ جالپىلاستىردى.
سونىمەن بىرگە ءوزىنىڭ تاجىريبە -ساباقتارىن قورتىندىلاپ، جيناقتاپ  جازعان «مەكتەپ اۋلا مادەنيەت ورتاسىن جانداندىرۋ»، «وقۋشىلاردىڭ جالپى بەتتىك دامۋىنا نازار اۋدارايىق»، « وقۋشىلاردىڭ يدەيا-مۇرال تاربيە قىزمەت ادىستەرى» دەگەن ماقالالارى حانزۋ تىلىندەگى باسىلىمداردا جاريالانعان. ول وقۋدان شەگىنگەن وقۋشىلاردى مەكتەپ قۇشاعىنا ورالتۋ قىزىمەتىندە جاپالى جۇمىستار ءىستەپ حالىقتىڭ القاۋىنا يە بولدى. 2003-جىلى اقپاندا تەرەكتى قازاق ۇلتتىق اۋىلى وقىتۋ رايونىنا الماسىپ كەلىپ پارتيا باس ياچەيكاسىنا سەكراتار بولدى، 2003-جىلى تامىزدا وقىتۋ رايونى ءتۇيىندى  مەكتەپكە وزگەرتىلگەننەن كەيىن  سول مەكتەپتىڭ مەڭگەرۋشىسى  بولدى. ميچۋان اۋدانى ۇرىمجىگە قاراستى ميدۇڭ رايونى بولىپ بىرىكتىرىلگەسىن تەرەكتى قازاق ۇلتتىق اۋىلى ءتۇيىندى باستاۋىش مەكتەپ جانە ءۇرىمجى قالاسى 114-باستاۋىش مەكتەپ مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزىمەت ىستەپ، اۋىل كولەمىندەگى مەكتەپتەردى قوسىپ بىرىكتىرۋ، قوس ءتىلدى وقىتۋدى جالپىلاستىرۋ قاتارلى قاتپارلى ماڭىزدى قىزىمەتتەردى  تابىستى ىستەپ ارشىندى قاداممەن ءۇدىرە العا باستى.