ءجانابىل سىماعۇل ۇلى

(1934-2024)

جۇڭگو كوممۇنيستىك پارتياسىنىڭ تاڭداۋلى مۇشەسى، جۇڭگو حالىق ساياسي ءماسىليحات كەڭەسى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق 7-، 8-كەزەكتى كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى ءجانابىل سىماعۇل ۇلى 1934-جىلى شينجياڭنىڭ التاي ايماعىنىڭ قابا اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1951-جىلى 6-ايدا قىزمەتكە قاتىناسقان، 1953-جىلى 8-ايدا جۇڭگو كوممۇنيستىك پارتياسىنا مۇشە بولعان. 1951-جىلى 6-ايدان باستاپ قابا اۋداندىق وداق كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرى، ۇيىمداستىرۋ ءبولىمنىىڭ باستىعى، ورىنباسار شۋجيى، شۋجيى، شىڭگىل اۋداندىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى مىندەتىن وتەگەن. 1965-جىلى 9-ايدان باستاپ التاي ايماقتىق سوتياليستىك تاربيە ۇيىرمەسىنىڭ ورىنباسار باستىعى، التاي ايماقتىق اكىمشىلىك مەكەمەسىنىڭ ورىنباسار ءۋاليى، ورتالىق ۇلتتار باسپاسى «ماۋزىدوڭ تاڭدامالى شىعارمالارى» قازاق ءتىلى اۋدارما گرۇپپاسىنىڭ ورىنباسار باستىعى، پارتيا ياچەيكا شۋجيى، بۋرىلتوعاي اۋداندىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى، توڭكەرىستىك كوميتەتتىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى، التاي ايماقتىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى، توڭكەرىستىك كوميتەتتىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى مىندەتتەرىن وتەگەن. 1974-جىلى 12-ايدان باستاپ  ىلگەرىندى-كەيىندى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ تۇراقتى مۇشەسى، ورىنباسار شۋجيى، اۆتونوميالى رايوندىق توڭكەرىستىك كوميتەتتىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى، قوسىمشا ىلە وبىلىستىق پارتكومنىڭ ءبىرىنشى شۋجيى، توڭكەرىستىك كوميتەتتىڭ مەڭگەرۋشىسى، التاي ايماقتىق توڭكەرىستىك كوميتەتتىڭ مەڭگەرۋشىسى مىندەتتەرىن وتەگەن. 1978-جىلى 12-ايدان باستاپ اۆتونوميالى رايوننىڭ ورىنباسار ءتوراعاسى، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ تۇراقتى مۇشەسى، ورىنباسار شۋجيى، شۋجيى مىندەتتەرىن وتەگەن. 1985-جىلى 10-ايدا اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى بولعان، 1993-جىلى 1-ايدا اۆتونوميالى رايوندىق ساياسي كەڭەستىڭ ءتوراعاسى مىندەتىن وتەگەن، 2004-جىلى 11-ايدا زەينەتكە شىققان.ءجانابىل جولداس 10-، 11-، 12-، 13-، 14-كەزەكتى ورتالىق كوميتەتتىڭ كانديدات مۇشەسى، پارتيا 15-قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى، 8-، 9-كەزەكتى مەملەكەتتىك ساياسي كەڭەستىڭ مۇشەسى.ءجانابىل جولداس پارتيامىز باۋلىپ جەتىلدىرگەن تاڭداۋلى از ۇلت باسشى كادىرى. پارتياعا ادال، سەنىمى بەرىك، تۋى ايقىن تۇردە وتاننىڭ تۇتاستىعىن قورعاپ، ۇلتتىق بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرىپ، «ءۇش ءتۇرلى كۇشپەن» باتىل كۇرەس جۇرگىزگەن. پارتيا 18-قۇرىلتايىنان بەرى، «ەكىنى تۇراقتاندىرۋدى» تاباندىلىقپەن قولداپ، «ەكىنى قورعاۋدى» باتىل ورىنداپ، يدەيادا، ساياسيدا، ارەكەتتە شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىمەن باستان-اياق وسكەلەڭ ءبىر اۋىزدىلىقتى ساقتاپ كەلدى. ءجانابىل جولداس نەگىزگى ساتىدان باستاپ تولىسىپ جەتىلگەن، كوپتەگەن باسشىلىق مىندەت ورنىندا شىنىققان، ءامالياتتىق تاجىريبەسى مول، ۇيىمداستىرۋ-باسشىلىق ەتۋ قابىلەتى كۇشتى. مىنەزى اشىق-جارقىن، ءىس تىندىرۋدا كەسىمدى، ۇسىنىس بەرۋدە باتىل بولدى. التاي ايماعىندا قىزمەت ىستەگەن كەزىندە ساياساتتى ۇگىتتەۋ، بۇقارانى ىنتىماقتاستىرۋ جانە جۇرت تىلەگىن ۇيىستىرۋ قىزمەتىن ويداعداي ىستەگەن. اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومدا، ۇكىمەتتە قىزمەت ىستەگەن كەزىندە، ءتورت نەگىزگى پرينسيپكە تاباندى بولىپ، بۇرجۋازيالىق ەركىنسۋگە قارسى تۇرىپ، ۇگىت-يدەيا قىزمەتىنە جانە قوعامدىق پىكىر جەتەكشىلىگىنە باسا ءمان بەرىپ، مادەنيەت، احپارات، باسپا ءسوز سالاسىن رەتتەۋ، جونگە سالۋدى جانە گۇلدەندىرۋدى، دامىتۋدى ويداعىداي يگەرىپ، «عىلىم-تەحنيكا، وقۋ-اعارتۋ ارقىلى شينجياڭدى گۇلدەندىرۋ» ستراتەگياسىن اتقارىپ، وقۋ-اعارتۋ ءتۇزىلىس رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، نەگىزدىك دەنۋساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، ءوزى جاۋاپتى قىزمەتتەردىڭ  باستان-اياق دۇرىس ساياسي بەتالىستى بويلاپ العا ىلگەرىلۋىنە كەپىلدىك ەتكەن. اۆتونوميالى رايوندىق ساياسي كەڭەستىڭ ءتوراعاسى مىندەتىن وتەگەن كەزىندە، پارتيانىڭ لۋشيان، باعىت-ساياساتتارى مەن اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ، اتقارىپ، تىنىش، ىنتىماقتى ساياسي جاعدايدى بەكەمدەۋ، دامىتۋ،  رەفورمانى تەرەڭدەتۋ مەن وسىزمانداندىرۋ قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتۋگە اقىل-پاراساتى مەن كۇش قۋاتىن ارناعان. باسشىلىق قىزمەت ورنىنان شەگىنگەن سوڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ رەفورما، دامۋ، ورنىقتىلىق ىستەرىنە بۇرىنعىسىنداي كوڭىل ءبولىپ، بەلسەنە اقىل-كەڭەس بەرىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ۇردىسىندە كورىكتى شينجياڭ قۇرۋعا بەلسەندىلىكپەن ۇلەس قوسقان.

(تانىستىرۋ ماتەريال شينجياڭ گازەتىنەن الىندى)